تولوئن دی ایزوسیانات (TDI)

تولوئن دی ایزوسیانات چیست؟

نام ماده (فارسی):تولوئن دی ایزوسیانات
نام ماده (انگلیسی):۲,۴-diisocyanato-1-methyl-benzene
نام تجاری (فارسی):تولوئن دی ایزوسیانات ( تی دی آی )
نام تجاری (انگلیسی):TDI
سایر اسامی:اسید ایزوسیانات , ۲-متیل ام-فنیل استر

تولوئن دی ایزوسیانات یک ماده آروماتیک از خانواده دی ایزوسیانات ها است. این ماده به عنوان یکی از عوامل آسم زا معرفی شده است.
تولوئن دی ایزوسیانات یا TDI یک ماده آروماتیک از خانواده دی ایزوسیانات ها است. این ماده برای واکنش با پلی یول ها و تشکیل پلیمر کاربرد دارد. این ماده به صورت دو ایزومر موجود است ۲,۴-TDI و TDI-2,6 . ایزومر ۲,۴-TDI به حالت خالص تولید می شود اما TDI در بازار به صورت مخلوط دو ایزومر به نسبت ۸۰/۲۰ و ۶۵/۳۵ به فروش می رسد. در فرآیند تی دی آی ، تولوئن دی آمین(TDA) با واکنش مجاورتی دی نیتروتولوئن ساخته می شود . TDA نیز به نوبه خود با کربنیل دی کلراید واکنش می دهد تا تولوئن دی ایزوسیانات (TDI) تولید شود. تولوئن دی ایزوسیانات تولید شده در کارون ترکیب۸۰ به۲۰ ایزومرهای تی دی آی ۴،۲ و ۶،۲ با حداقل عیار % ۹۵٫۵ است .

خصوصیات تولوئن دی ایزوسیانات:

خصوصیات
فرمول مولکولی C9H6N2O2
جرم مولی ۱۷۴٫۲ g/mol
شکل ظاهری Colorless to pale yellow liquid
چگالی ۱٫۲۱۴ g/cm3 liquid
دمای ذوب ۲۱٫۸ °C (295.0 K)
دمای جوش
‎۲۵۱ °C (524 K)
انحلال پذیری در آب Reacts
نقطه اشتعال ۱۲۷ °C

کاربردهای تولوئن دی ایزوسیانات:

صنایع مبلمان، ،وسایل خواب و زیر فرشی گرفته تا وسایل حمل و نقل و صنایع بسته بندی گسترده است. همچنین این ماده در تولید روکشها و پوششها، درزگیر، چسبها و الاستومرها کاربرد دارد.

اطلاعات ایمنی:

از تماس با TDI و بخارات آن بشدت باید پرهیز نمود. این ماده به عنوان یکی از عوامل آسم زا معرفی شده است.

اسید کلریدریک

 اسید کلریدریک چیست؟

4
اسید کلریدریک (جوهر نمک) یکی از فرآورده های صنایع شیمیایی است. اسید کلریدریک ترکیبی از کلرید هیدروژن در آب است.این ماده به شدت خورنده است . اسید کلریدریک به عنوان محصول جانبی تولید تولوئن دی ایزوسیانات (TDI) مورد استفاده قرار میگیرد.اسید کلریدریک جزو مواد معدنی و متعلق به گروه اسیدها می باشد.

هیدروکلریک اسید(Hydrochloric acid) در دمای معمولی اتاق مایع بی رنگ، متمایل به زرد روشن، خورنده، غیر قابل اشتعال ، سنگین تر از هوا و دارای بوی تحریک کننده قوی می باشد.

کلرید هیدروژن در مجاورت هوا به بخارات خورنده متراکم سفید تبدیل می شود.

کلرید هیدروژن در اثر سوختن خیلی از مواد پلاستیکی بوجود می آید. در مجاورت آب تبدیل به اسید کلریدریک می شود. کلرید هیدروژن و اسید کلریدریک هر دو خورنده هستند.

کلرید هیدروژن موجب تحریک ،سوزش و خورندگی بافتهای در معرض تماس می شود.

تماس مختصر با مقادیر کم کلرید هیدروژن موجب تحریک و سوزش گلو می شود.

تماس با مقادیر بالای کلرید هیدروژن باعث تند شدن تنفس ، تنگی برونش ، آبی رنگ شدن پوست، تجمع مایعات در ریه ها و حتی مرگ شود.

مواجهه با مقادیر خیلی بیشتر باعث ورم و گرفتگی گلو و خفگی می شود.

بعضی افراد ممکن است واکنش التهابی در مقابل کلرید هیدروژن از خود نشان دهند.

این علائم به نام سندرم التهابی راههای هوایی نامیده می شود(RADS)، که یک نوع تنگی نفس به دلیل مواد محرک یا خورنده است.

متناسب با غلظت، کلرید هیدروژن می تواند موجب تحریک و سوزش جزئی تا سوختگی شدید چشمها و پوست شود. تماس دراز مدت یا مقادیر کم آن موجب ناراحتی های دستگاه تنفسی، تحریک و سوزش چشم و پوست و لکه شدن دندانها می گردد.

خوردن اسید کلریدریک باعث آسیب و خورندگی لب، دهان، گلوو معده می شود.

 

کاربرد اسید کلریدریک

اسید کلریدریک از مواد شیمیایی پایه ای است و به همین دلیل هم موارد استفاده بسیار وسیعی دارد. برخی از این کاربردها از این قرار است: قطعه شویی فولاد، ساخت ترکیبات آلی، تولید ترکیبات غیر آلی، کنترل pH و خنثی سازی، احیاء تبادلگرهای یونی، پرداخت چرم، تمیزکننده های خانگی و صنعت ساختمان.

در مصارف اسیدی کردن از جمله اسیدی کردن چاههای نفتی ، برداشتن رسوب بویلرها کاهش سنگ معدن ها ، تمیز کاری فلزات بکار می رود.بصورت محلول در آب (حدود ۱۰% وزنی) در تهیه جوهر نمک (پتک کننده و از بین برنده جرم سرامیک و…) استفاده می شود.

 

ایمنی در مقابل اسید کلریدریک

موقع باز کردن شیشه ‌های بعضی اسید های غلیظ مانند اسید کلرید ریک بخاراتی متصاعد می شود که تنفس آن خطرناک است و به دستگاه تنفسی آسیب می رساند و اگر قطره‌ای از یک اسید قوی بر روی پوست بدن بچکد تولید تاول و حتی جراحات عمیق می‌نماید ودر چنین مواردی باید بلافاصله با محلول قلیایی رقیق مانند محلول سودا یا جوش شیرین اثر اسید را خنثی کرد.